Geðfræðsla
Hvernig byrjaði geðfræðslan?
Geðfræðsla Grófarinnar hóf göngu sína árið 2014 undir stjórn Eymundar Eymundssonar sem þá hafði öðlast reynslu af slíku starfi hjá Hugarafli í Reykjavík. Síðan þá hefur geðfræðsluteymið farið með fræðslu fyrir vinnuskóla Akureyrarbæjar, fermingarbörn í Glerárkirkju og Akureyrarkirkju, framhaldsskólana MA og VMA ásamt grunnskólum Akureyrarbæjar og nágrennis. Vegna eftirspurnar hefur teymið teygt anga sína út fyrir Eyjafjörð og farið með fræðslu á Neskaupsstað, til Ísafjarðar og Bolungavíkur. Einnig hefur teymið farið með samfélagsfræðslur fyrir foreldra, kennara og aðstandendur í ýmsum bæjarfélögum. Innan Eyjafjarðar var geðfræðslan fastur liður í skólastarfi grunnskóla Akureyrarbæjar frá árinu 2015 til 2025 - þó hlé hafi orðið á starfinu í tvo vetur vegna heimsfaraldurs.
Geðheilsuteymið 2022-2023
Hverjir eru í geðfræðsluteymi Grófarinnar?
Í dag er teymið í umsjón Helga Más Guðmundssonar. Það samanstendur bæði af starfsmönnum Grófarinnar og þátttakendum/sjálfboðaliðum. Ákveðin skilyrði þarf að uppfylla til að vera meðlimur geðfræðsluteymisins, m.a. að vera fær um að deila eigin reynslu af andlegum veikindum og bataferlinu. Það skiptir öllu máli að vera sjálfur í góðu jafnvægi áður en hægt er að gefa af sér með þessum hætti.
Hafa má samband við geðfræðsluteymið í gegnum netfangið helgi@grofinak.is
Hvernig fer geðfræðslan fram?
Geðfræðslan er ávallt sniðin að markhópnum en það geta meðal annars verið grunnskólanemendur, framhaldsskólanemendur og fullorðnir einstaklingar á vinnumarkaðnum.
Til að byrja með innihélt fræðslan tvær batasögur einstaklinga úr teyminu þar sem markmiðið var að veita innsýn í geðrænar áskoranir, bataferli og bjargráð. Haustið 2022 var fyrirkomulaginu breytt lítillega og nú skiptist fræðslan í tvo hluta. Í fyrri hluta fræðslunnar er talað almennt um geðheilsu, geðrækt, tilfinningar o.fl. því tengt. Í hinum hlutanum deilir meðlimur teymisins sinni persónulegu reynslu af andlegum veikindum og segir frá því hvernig viðkomandi komst í bata. Síðan taka við spurningar, umræður og/eða frekari vangaveltur - en útfærsla á því fer eftir aldri og þroska markhóps.
Nemendum í grunn- og framhaldsskólum hafa gefist tækifæri til að tjá sig nafnlaust um áhrif fræðslunar og að spurja nafnlausra spurninga.
Hér eru nokkur dæmi:
„Ég er sterkur og mun komast í gegnum kvíðann.”
„Hversu illa þarf mér að líða til að því sé tekið alvarlega?”
„Eru andleg veikindi eitthvað hættuleg?”
„Það er gott að sjá að fólk geti lifað eðlilegu lífi með geðsjúkdóm.”
„Þetta var mjög fræðandi og gott að fá svona fræðslu.”
„Hvar fenguð þið fyrst hjálp? Hvernig líður ykkur núna?”
„Í dagsdaglegu lífi, hversu erfitt myndirðu segja að það væri að vera bipolar eða þunglyndur?”
Hvert er markmið geðfræðslunar?
Markmiðið með þessu starfi er að auka þekkingu fólks í samfélaginu á geðheilsu, geðrækt og geðrænum vanda. Einnig að opna umræðuna um þessi málefni og draga úr fordómum gagnvart fólki sem glímir við geðræn veikindi. Rannsóknir hafa líka sýnt það að ekkert virkar jafnvel og milliliðalaus samskipti með þetta markmið að leiðarljósi (Stuart o.fl., 2014). En tilgangur verkefnisins er ekki einungis að upplýsa, heldur jafnframt að hvetja einstaklinga til að leita sér hjálpar ef þörf er á. Þá kemur fram í hverri fræðslu hvað hægt er að gera til að bregðast við erfiðum tilfinningum og hvert má leita ef þörf er á faglegri aðstoð. Von okkar er að einstaklingar upplifi síður skömm vegna eigin vanlíðan, fái svör við ýmsum spurningum og að hægt verði að grípa fyrr inn í málin þegar geðrænn vandi er til staðar.
Heimildir:
Stuart, H., Chen, S., Christie, R., Dobson, K., Kirsh, B.... og Whitley, R. (2014). Opening Minds in Canada: Targeting Change. The Canadian Journal of Psychiatry, 59 (viðauki 1), bls 13-18. Sótt af https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25565705